اگر چه آينهء روى جان فزاى تواند همه عقول و نفوس و عناصر و افلاك و كسى ننمايد ترا چنان كه تويى بجز دلِ منِ مسكين بىدلِ غمناك ( ( 3165 ) ) خالدين شد نعمت و مُنعَم عَلَيه * مُحيِىَ المَوتاست فَاجتازُوا اِلَيه ن 1197 2 - ك 399 3 فاجتازوا إليه : به جيم از جواز است - به معنى گذشتن . ( ( 3170 ) ) جان چه باشد كه تو سازى زو سند * حق به عشق خويش زندت مىكند ن 1197 7 - ك 399 5 جان چه باشد : يعنى يك زندگيى است به جان ، و يك زندگيى است به جانان . و دوم بالاتر است از اوّل ، به مراتب . كه چه نسبت است حىِّ به حياة او را به حىّ به احياء او و باقى به بقاى او را به باقى به ابقاى او . ( ( 3172 ) ) خلق را چون آب دان صاف و زلال * اندر آن تابان صفات ذو الجلال ن 1197 9 - ك 399 6 خلق را : ماهيّات امكانيه و اعيان ثابته ، كه حكايتِ وجود ، و نمودِ بودند ، سرابند . و تشبيه آنها به آب در مظهريّت است . و الا آب مرتبه اى از وجود است . و الأعيان الثابتة ما شمت رائحة الوجود فى ذاتها . و الحكماء - ايضاً - قالوا الماهية الامكانية - من حيث هى - ليست الَّا هى ، لا موجودة و لا معدومة . و إذا سئل به طرفى النقيض ، فالجواب ، السلب لكل شىءٍ عن مرتبة ذاتها . بمعنى انّ شيئاً منها ليس عيناً و لا جزءاً لها ، و إن كان دائماً معها . إذ فرق بين أن يكون الشيء مع الشيء ، و أن يكون الشيء نفس الشيء أو جزئه . و حكمت و عرفان ، در اينها توافق دارند . پس اتّحاد اين مظاهر در صفات و اسماء حقيقيه ، اتحاد مبهم است و متحصّل ، و اتّحاد فانى و مفنى فيه . صفات : با « صاف » جناس شبه اشتقاق دارد . و اين چنين است در نسخ كثيره . و در جايى « جمال » ديده‌ام . و آن هم - به معنى - با صفات ، يكى است . چه ، جمال او صفات اوست . جمالك فى كلِّ الحقائق سائر . و در لفظ جمال و جلال مراعاة النظير است . ( ( 3176 ) ) عدل آن عدل است و فضل آن فضل هم * ليك مستبدل شد آن قرن و امم ن 1197 13 - ك 399 9